สรุปเร็ว
- หมึกสกรีนในงานซิลค์สกรีนหลักๆ มี 2 แบบ คือ หมึกยาง (พลาสติซอล) กับ หมึกจม (หมึกสูตรน้ำ/หมึกซึม)
- หมึกยาง — ลอยนูนอยู่บนผิวผ้า สีสดทึบแสง สกรีนบนเสื้อสีเข้มได้เด่นชัด สัมผัสเป็นยางเล็กน้อย
- หมึกจม — ซึมเข้าเนื้อผ้า สัมผัสเนียนแทบไม่รู้สึกว่ามีลาย ระบายอากาศดี ให้ลุคธรรมชาติ แต่สีทึบน้อยกว่าบนผ้าเข้ม
- เลือกง่ายๆ: อยากได้สีจัดเด่นบนผ้าเข้ม → หมึกยาง · อยากได้สัมผัสนุ่มใส่สบายลุคเนียน → หมึกจม
- งานซิลค์สกรีนมีค่าบล็อกต่อสีเป็นค่าตั้งต้น จึงคุ้มที่สุดเมื่อสั่งล็อตใหญ่ลายไม่กี่สี
หมึกสกรีนเสื้อ มีกี่แบบ
ถ้าพูดถึงงานซิลค์สกรีน (บล็อกสกรีน) หมึกที่ใช้แบ่งหลักๆ ได้ 2 กลุ่ม คือ หมึกยาง (พลาสติซอล) กับ หมึกจม (หมึกสูตรน้ำ/หมึกซึม) — ต่างกันตรงที่หมึกยางจะเกาะอยู่บนผิวผ้า ส่วนหมึกจมจะซึมเข้าไปในเส้นใยผ้า
นอกจากซิลค์สกรีนแล้ว ยังมีเทคนิคสกรีนดิจิทัลที่ไม่ได้ใช้หมึกสองแบบนี้ ได้แก่ สกรีน DTF ที่พิมพ์ลายลงฟิล์มแล้วรีดติดเสื้อ และสกรีน DTG ที่พิมพ์หมึกลงเนื้อผ้าฝ้ายโดยตรง — สองแบบนี้เหมาะกับลายหลายสีและงานสั่งจำนวนน้อย ต่างจากซิลค์สกรีนที่คุ้มเมื่อสั่งเยอะ บทความนี้จึงโฟกัสที่หมึกซิลค์สกรีน 2 แบบหลักเป็นสำคัญ
หมึกยาง (พลาสติซอล) คืออะไร
หมึกยาง คือหมึกสกรีนสูตรพลาสติซอลที่เกาะเป็นชั้นฟิล์มบางๆ อยู่บนผิวผ้า ไม่ซึมลงเนื้อผ้า จึงให้สีที่สด ทึบแสง และคมชัด เป็นหมึกที่นิยมที่สุดในงานซิลค์สกรีนทั่วไป
ข้อดีของหมึกยาง
- สีสดทึบแสง — กลบสีผ้าได้ดี จึงสกรีนลายสีอ่อนบนเสื้อสีเข้ม/สีดำได้คมชัด
- ทนทาน — ยึดเกาะแน่น ทนซักได้นานถ้าผ่านการอบความร้อน (cure) ถูกวิธี
- คุมงานง่าย — ไม่แห้งคาบล็อกเร็ว เหมาะกับงานล็อตใหญ่
ข้อจำกัด
- สัมผัสเป็นยาง/นูน — รู้สึกได้ว่ามีลายเวลาลูบ ยิ่งลายทึบยิ่งหนา
- ระบายอากาศน้อยกว่า — บริเวณที่มีลายใหญ่อาจใส่แล้วร้อนกว่าปกติ
- ลายใหญ่หนาๆ อาจแตกลอกได้ ถ้าอบไม่ได้มาตรฐานหรือโดนความร้อนสูงซ้ำๆ
หมึกจม (หมึกซึม/สูตรน้ำ) คืออะไร
หมึกจม คือหมึกสกรีนที่ซึมเข้าไปในเส้นใยผ้าแทนที่จะลอยอยู่บนผิว (มักเป็นหมึกสูตรน้ำ water-based) ทำให้ลายกลืนไปกับเนื้อผ้า สัมผัสเนียนแทบไม่รู้สึกว่ามีลายอยู่บนเสื้อ
ข้อดีของหมึกจม
- สัมผัสนุ่มเนียน — ลูบแล้วแทบไม่รู้สึกว่ามีหมึก เหมือนเป็นเนื้อเดียวกับผ้า
- ระบายอากาศดี ใส่สบาย — เพราะไม่มีชั้นยางปิดผิวผ้า
- ลุคธรรมชาติ/วินเทจ — เหมาะกับงานสายแฟชั่นที่อยากได้ความเนียนกลืน และเข้ากับผ้าฝ้ายเป็นพิเศษ
ข้อจำกัด
- สีทึบน้อยกว่าบนผ้าเข้ม — บนเสื้อสีเข้มต้องรองพื้นหรือใช้สูตรพิเศษ สีจึงอาจไม่จัดเท่าหมึกยาง
- เหมาะกับผ้าฝ้ายมากกว่า — ผ้าใยสังเคราะห์บางชนิดหมึกซึมได้ไม่ดี
- คุมงานยากกว่า — แห้งคาบล็อกเร็ว ต้องอาศัยความชำนาญของช่าง
หมึกยาง vs หมึกจม เลือกแบบไหนดี
เลือกจากลุคและการใช้งานที่ต้องการเป็นหลัก — อยากได้สีจัดเด่นชัดบนผ้าทุกสีโดยเฉพาะผ้าเข้ม เลือกหมึกยาง · อยากได้สัมผัสนุ่มเนียนใส่สบายลุคธรรมชาติ เลือกหมึกจม
เลือกหมึกยาง ถ้า
- สกรีนบนเสื้อสีเข้ม/สีดำ และอยากให้สีเด่นชัด
- ลายมีสีสดจัด ต้องการความทึบคมชัด
- เน้นความทนทาน สกรีนงานล็อตใหญ่
เลือกหมึกจม ถ้า
- เน้นสัมผัสนุ่มเนียน ใส่สบาย ระบายอากาศดี
- ทำเสื้อแฟชั่น/สตรีทที่อยากได้ลุคกลืนเนื้อผ้า
- สกรีนบนผ้าฝ้ายสีอ่อนเป็นหลัก
ราคาและขั้นต่ำงานซิลค์สกรีนที่ Anajak
งานซิลค์สกรีน ไม่ว่าจะเป็นหมึกยางหรือหมึกจม คิดราคาแบบเดียวกัน คือคิดตามจำนวนสีของลายและจำนวนตัวที่สั่ง เพราะต้องทำบล็อกแม่พิมพ์แยกทีละสี
ค่าซิลค์สกรีน — คิดตามจำนวนสี + จำนวนตัว
- มี ค่าบล็อกต่อสี เป็นค่าตั้งต้น ยิ่งสั่งเยอะยิ่งเฉลี่ยถูกลง
- คุ้มที่สุดกับงาน หลักร้อยถึงพันตัว ลายไม่กี่สี
- งานสั่งน้อยหรือลายหลายสี แนะนำใช้สกรีน DTF จะประหยัดกว่าเพราะไม่มีค่าบล็อก
ค่าเสื้อเปล่า (ยังไม่รวมค่าสกรีน)
- เริ่ม 65 บาท/ตัว (Anajak Semi 32 คอตตอน 100%) ไปจนถึง 220 บาท/ตัว (Slatt Heavy Oversize ผ้าหนาพิเศษ) — สั่งมากราคาต่อตัวลด ดูเสื้อเปล่าทุกรุ่นได้ที่หน้าสินค้า
- ไม่มีขั้นต่ำ ในรุ่นผ้าฝ้าย 100% ส่วน Cotton Poly 65/35 และ Polo TK ขั้นต่ำ 10 ตัว
งานล็อตใหญ่ลายไม่กี่สีแบบนี้แนะนำขอใบเสนอราคาเฉพาะงาน ทีมงานจะช่วยเทียบให้ว่าควรใช้หมึกแบบไหน และคุ้มกว่ากันระหว่างซิลค์สกรีนกับ DTF
เลือกหมึกให้ตรงลุคงาน: อยากได้สีจัดเด่นบนผ้าเข้ม เลือกหมึกยาง · อยากได้สัมผัสนุ่มเนียนใส่สบาย เลือกหมึกจม
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หมึกสกรีนเสื้อ มีกี่แบบ?
งานซิลค์สกรีนหลักๆ มี 2 แบบ คือ หมึกยาง (พลาสติซอล ลอยอยู่บนผิวผ้า) กับ หมึกจม (หมึกสูตรน้ำ ซึมเข้าเนื้อผ้า) ส่วนงานสกรีนดิจิทัลอย่าง DTF และ DTG ใช้หมึกคนละระบบกัน
หมึกยาง กับ หมึกจม อันไหนทนกว่า?
ทั้งคู่ทนได้ดีถ้าผลิตได้มาตรฐาน หมึกยางยึดเกาะแน่นทนซักหนัก ส่วนหมึกจมซึมเป็นเนื้อเดียวกับผ้าจึงไม่ลอกเป็นแผ่น ต่างกันหลักๆ ที่สัมผัสมากกว่าเรื่องความทน
สกรีนเสื้อสีดำควรใช้หมึกแบบไหน?
แนะนำหมึกยางเพราะทึบแสง กลบสีผ้าเข้มได้ดี สีจึงเด่นชัด ถ้าใช้หมึกจมบนผ้าเข้มต้องรองพื้นก่อน สีจึงอาจไม่จัดเท่า
อยากได้เสื้อใส่สบายไม่ร้อน ควรเลือกหมึกอะไร?
หมึกจม เพราะซึมเข้าเนื้อผ้า ไม่มีชั้นยางปิดผิว จึงระบายอากาศดีและสัมผัสเนียนนุ่มกว่าหมึกยาง
หมึกจมสกรีนบนผ้าโพลีเอสเตอร์ได้ไหม?
ได้ไม่ดีเท่าผ้าฝ้าย เพราะหมึกสูตรน้ำซึมเข้าใยสังเคราะห์ได้ยากกว่า ถ้าเป็นผ้ากีฬา/โพลีเอสเตอร์ แนะนำ DTF จะติดทนกว่า
สรุป: เลือกหมึกให้ตรงงาน
หมึกซิลค์สกรีนหลักๆ มี 2 แบบ — หมึกยางให้สีจัดทึบเด่นบนผ้าทุกสีโดยเฉพาะผ้าเข้ม สัมผัสเป็นยางเล็กน้อย · หมึกจมให้สัมผัสนุ่มเนียนใส่สบายลุคธรรมชาติ แต่สีทึบน้อยกว่าบนผ้าเข้ม เลือกตามลุคและเนื้อผ้าที่ต้องการเป็นหลัก
ยังไม่แน่ใจว่างานของคุณควรใช้หมึกแบบไหน หรือควรสกรีนด้วยซิลค์สกรีนหรือ DTF ดี — บอกจำนวน ลาย สีของลาย และเนื้อผ้าที่อยากได้มาได้เลย ทีม Anajak ช่วยแนะนำและคำนวณราคาให้ฟรีก่อนตัดสินใจ
