เชียงใหม่, ประเทศไทย
#เสื้อยืด

ป้าย OEKO-TEX บนเสื้อผ้าบอกอะไร และบอกอะไรไม่ได้

5 พฤศจิกายน 2569
ป้าย OEKO-TEX บนเสื้อผ้าบอกอะไร และบอกอะไรไม่ได้

ป้าย OEKO-TEX STANDARD 100 บอกว่าสินค้าผ่านการทดสอบสารอันตรายกว่า 1,000 รายการตามเกณฑ์ของคลาสการใช้งาน และใบรับรองมีอายุ 1 ปี ป้ายนี้ไม่ได้แปลว่าผ้าเป็นออร์แกนิก รักษ์โลก หรือคุณภาพดี เช็กเลขบนป้ายได้ใน Label Check ของ OEKO-TEX

ป้าย OEKO-TEX STANDARD 100 บนเสื้อผ้าบอกว่าสินค้ารุ่นนั้นผ่านการทดสอบสารอันตรายตามเกณฑ์ของ OEKO-TEX ในคลาสที่ตรงกับการใช้งาน และใบรับรองมีอายุครั้งละ 1 ปี ป้ายนี้ไม่ได้บอกว่าผ้าเป็นออร์แกนิก ผลิตแบบรักษ์โลก หรือใช้ทนกว่าเสื้อตัวอื่น เพราะเอกสารมาตรฐานเองเขียนไว้ว่า STANDARD 100 ไม่ใช่ป้ายรับรองคุณภาพ ส่วนวิธีดูว่าป้ายจริงหรือไม่ คือเอาเลขใบรับรองบนป้ายไปกรอกใน Label Check ของ OEKO-TEX

OEKO-TEX คืออะไร และ STANDARD 100 ตรวจอะไรบ้าง

OEKO-TEX คือสมาคมระหว่างประเทศด้านการวิจัยและทดสอบนิเวศวิทยาของสิ่งทอและหนัง ที่ดูแลระบบทดสอบและรับรองผ่านสถาบันทดสอบที่ได้รับอนุญาต ส่วน STANDARD 100 เป็นมาตรฐานความปลอดภัยตัวแรกของระบบนี้ เอกสารถาม-ตอบของ OEKO-TEX ระบุว่าใช้มาตั้งแต่ปี 1992 สิ่งที่ STANDARD 100 รับรองคือสารอันตรายในตัวสินค้า ไม่ได้รับรองไร่ฝ้าย สิ่งแวดล้อม หรือสภาพการทำงานในโรงงาน

หน้า STANDARD 100 ของ OEKO-TEX บอกว่าทุกเส้นด้าย กระดุม และอุปกรณ์ประกอบบนสินค้าที่ได้ป้าย ต้องผ่านการทดสอบเทียบกับรายการสารอันตรายมากกว่า 1,000 รายการ ตัวอย่างที่เอกสารถาม-ตอบยกไว้ได้แก่ สีย้อมเอโซที่ถูกห้ามใช้ ฟอร์มาลดีไฮด์ โลหะหนัก ยาฆ่าแมลงที่อาจติดมากับเส้นใยธรรมชาติ พทาเลต และ PFOS กับ PFOA ซึ่งเป็นสารในกลุ่ม PFAS (ฝั่งกฎหมายยุโรปอ่านต่อได้ที่ EU คุมสาร PFAS ในเสื้อผ้า)

เกณฑ์ไม่ได้ตายตัว OEKO-TEX ทบทวนค่าจำกัดอย่างน้อยปีละครั้ง เช่น ชุดเกณฑ์ปี 2026 กำหนดให้ Bisphenol B, F, S และ AF ใน STANDARD 100 มีได้ไม่เกิน 200 mg/kg มีผลบังคับกับทุกใบรับรองตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2026 หลังช่วงปรับตัว 3 เดือน (เอกสาร New regulations 2026 ของ OEKO-TEX) ป้ายที่ออกคนละปีจึงผ่านเกณฑ์คนละชุดได้

คลาสสินค้า 1-4 บนใบรับรอง

ใบรับรอง STANDARD 100 ทุกใบผูกกับคลาสสินค้าหนึ่งในสี่คลาส ยิ่งผ้าแนบผิวมากและผิวผู้ใช้บอบบางมาก เกณฑ์ยิ่งเข้ม ตามเอกสาร STANDARD 100 ฉบับ 01.2026 แบ่งไว้ดังนี้

  • คลาส I สินค้าสำหรับเด็กอายุไม่เกิน 36 เดือน เช่น ชุดชั้นใน ชุดหมี ผ้าปูเตียงเด็ก เป็นคลาสที่เกณฑ์เข้มที่สุด
  • คลาส II สินค้าที่ผิวผ้าส่วนใหญ่สัมผัสผิวโดยตรง เช่น เสื้อเชิ้ต เสื้อเบลาส์ ชุดชั้นใน ถุงเท้า ผ้าปูที่นอน
  • คลาส III สินค้าที่สัมผัสผิวเพียงเล็กน้อย เช่น แจ็กเก็ต เสื้อโค้ต วัสดุยัดไส้
  • คลาส IV วัสดุตกแต่ง เช่น ผ้าม่าน ผ้าปูโต๊ะ ผ้าหุ้มเบาะ

ใครที่มองหามาตรฐานผ้าเด็ก ให้ดูว่าใบรับรองเป็นคลาส I หรือไม่ เอกสารถาม-ตอบของ OEKO-TEX อธิบายว่าคลาสนี้ห้ามใช้สารตกแต่งผ้าที่มีฟอร์มาลดีไฮด์ และสีกับลายพิมพ์ต้องทนน้ำลาย คือไม่ตกหรือเลอะเมื่อเด็กเอาเข้าปาก เอกสารเดียวกันบอกด้วยว่าหลายบริษัทเลือกยื่นตรวจตามเกณฑ์คลาส I หรือ II เองโดยสมัครใจ ส่วนผ้าที่ได้แค่คลาส IV ผ่านเกณฑ์ของวัสดุตกแต่ง ไม่ใช่ของที่สวมติดตัว

สิ่งที่ป้าย STANDARD 100 ไม่ได้บอก

หลายคนเรียก STANDARD 100 ว่ามาตรฐานผ้าปลอดสารเคมี ซึ่งคลาดเคลื่อน ผ้าส่วนใหญ่ผ่านสารเคมีมาระหว่างผลิต ทั้งตอนฟอก ย้อม ตกแต่ง หรือพิมพ์ สิ่งที่ป้ายยืนยันคือสารที่อยู่ในรายการตรวจไม่เกินค่าจำกัด ไม่ใช่ไม่มีสารเคมีเลย

เอกสาร STANDARD 100 ฉบับ 01.2026 เขียนชัดว่าเครื่องหมายนี้ไม่ใช่ป้ายรับรองคุณภาพ ใช้กับสภาพของสินค้าตอนผลิตเสร็จเท่านั้น และไม่ได้บอกเรื่องความเหมาะกับการใช้งาน การทนต่อการซัก หรือการปิดฉลากสิ่งทอตามกฎหมาย ป้ายนี้จึงไม่ได้รับประกันว่าเสื้อจะไม่หด ไม่ย้วย หรือไม่ซีด

ป้ายยังไม่ครอบคลุมสิ่งที่เกิดขึ้นหลังออกจากโรงงาน เอกสารเดียวกันระบุว่าสิ่งปนเปื้อนจากการขนส่ง การเก็บรักษา บรรจุภัณฑ์ หรือการฉีดน้ำหอมเพื่อการขาย อยู่นอกขอบเขต ใครกังวลเรื่องนี้ การซักเสื้อใหม่ก่อนใส่ยังเป็นทางเลือกที่ทำได้ แม้เสื้อจะมีป้ายแล้วก็ตาม

ส่วนเรื่องรักษ์โลกและสภาพการจ้างงาน STANDARD 100 ไม่ได้ตรวจ เอกสารมาตรฐานชี้ไปที่ STeP และ DETOX TO ZERO ซึ่งรับรองสถานที่ผลิต ถ้าอยากได้ป้ายที่รวมทั้งสองฝั่ง OEKO-TEX มี MADE IN GREEN ซึ่งสินค้าต้องผ่าน STANDARD 100 (หรือมาตรฐานสินค้าตัวอื่นของ OEKO-TEX) และโรงงานตัดเย็บต้องได้ STeP ด้วย

อีกจุดที่คนทำเสื้อควรรู้ คือใบรับรองติดอยู่กับกระบวนการผลิตที่ยื่นไว้ เอกสารมาตรฐานระบุว่าสินค้าที่ถูกนำไปแปรรูปหรือทำทรีตเมนต์ทางกายภาพหรือเคมีเพิ่ม รวมถึงการซักและซักแห้งแบบมืออาชีพ จะหมดสิทธิ์อ้างใบรับรองทันที จนกว่าสถาบันจะยืนยันว่าใบรับรองครอบคลุม ส่วนเอกสารถาม-ตอบระบุว่า ถ้าจะติดป้ายบนเสื้อสำเร็จรูป เสื้อตัวนั้นต้องมีใบรับรองของตัวเอง แม้ผ้าและส่วนประกอบจะได้ใบรับรองมาแล้วก็ตาม

OEKO-TEX กับ GOTS ต่างกันอย่างไร

OEKO-TEX STANDARD 100 กับ GOTS ตอบคนละคำถาม STANDARD 100 ถามว่าสินค้าตัวนี้มีสารอันตรายเกินค่าจำกัดหรือไม่ ส่วน GOTS (Global Organic Textile Standard) ถามว่าสินค้าทำจากเส้นใยออร์แกนิกที่ได้รับรองแล้วหรือไม่ และทุกขั้นตอนแปรรูปตั้งแต่ปั่นด้ายจนถึงการค้าผ่านเกณฑ์สิ่งแวดล้อมและสังคมหรือไม่

ฉลาก GOTS ระดับ "organic" ต้องมีเส้นใยออร์แกนิกที่รับรองแล้วอย่างน้อย 95% ส่วนระดับ "made with organic" ต้องมีอย่างน้อย 70% และต้องระบุเปอร์เซ็นต์จริงบนฉลาก (หน้า GOTS labelling ของ Global Standards) GOTS ยังกำหนดให้ทุกบริษัทในสายการผลิตต้องได้รับรอง และตรวจโรงงานถึงที่ทุกปี

STANDARD 100 ไม่ได้รับรองความเป็นออร์แกนิก ใบรับรอง STANDARD 100 จะเขียนคำว่า organic cotton ได้ ก็ต่อเมื่อใช้ฝ้ายที่ได้ใบรับรอง ORGANIC COTTON ของ OEKO-TEX แยกอีกใบ และ OEKO-TEX เขียนไว้ในมาตรฐานว่ากระบวนการนี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าการผลิตรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคม สองป้ายนี้จึงใช้แทนกันไม่ได้ ใครอยากรู้ว่าฝ้ายออร์แกนิกต่างจากฝ้ายทั่วไปตรงไหน อ่านต่อที่ ฝ้ายออร์แกนิกต่างจากฝ้ายธรรมดาจริงไหม

ตรวจป้ายจริงด้วย Label Check

ป้าย OEKO-TEX ที่ถูกต้องต้องมีโลโก้ และข้อมูลตรวจย้อนกลับ คือชื่อสถาบันทดสอบคู่กับเลขใบรับรอง หรือ QR code ตามคู่มือการใช้ป้าย (Labelling Guide) ของ OEKO-TEX ป้ายที่มีแค่โลโก้ลอยๆ หรือเขียนแค่ว่า "OEKO-TEX certified" ตรวจย้อนกลับไม่ได้

วิธีเช็กคือสแกน QR code หรือพิมพ์เลขใบรับรองในหน้า Label Check บนเว็บ oeko-tex.com แล้วดูสามเรื่อง คือใบรับรองยังไม่หมดอายุ ชื่อบริษัทตรงกับแบรนด์หรือซัพพลายเออร์ที่ขาย และรายการสินค้าในใบรับรองครอบคลุมของที่ถืออยู่ ใบรับรองมีอายุ 1 ปีและต่ออายุได้ทีละปี (หน้า STANDARD 100 และเอกสารมาตรฐานฉบับ 01.2026) ถ้าหมดอายุแล้ว เอกสารถาม-ตอบของ OEKO-TEX กำหนดให้เก็บป้ายและสื่อโฆษณาที่ใช้ป้ายออกจากตลาดภายใน 2 เดือน

ฝั่งคนซื้อผ้าหรือเสื้อเปล่าไปทำแบรนด์ เอกสารเดียวกันแนะนำว่าป้ายบนสินค้าอย่างเดียวยังไม่พอเป็นหลักฐาน ให้ขอดูใบรับรองตัวจริงจากซัพพลายเออร์ แล้วเทียบเลขกับชื่อสถาบันให้ตรงกับป้าย

คำถามที่พบบ่อย

ป้าย OEKO-TEX บนเสื้อยืดแปลว่าเสื้อตัวนั้นไม่มีสารเคมีเลยใช่ไหม

ไม่ใช่ครับ เสื้อยืดแทบทุกตัวผ่านสารเคมีระหว่างผลิตมาแล้ว ทั้งตอนฟอก ย้อม หรือตกแต่ง ป้าย STANDARD 100 ยืนยันแค่ว่าสารที่อยู่ในรายการตรวจของ OEKO-TEX ซึ่งมีมากกว่า 1,000 รายการ ไม่เกินค่าจำกัดของคลาสสินค้านั้น ณ ตอนผลิต ถ้าอยากรู้ว่าผ่านเกณฑ์คลาสไหน ให้เอาเลขใบรับรองบนป้ายไปเช็กใน Label Check

ผ้าเด็กควรดูป้าย OEKO-TEX คลาสไหน

ผ้าและเสื้อผ้าสำหรับเด็กอายุไม่เกิน 36 เดือนควรเป็น STANDARD 100 คลาส I ซึ่งเกณฑ์เข้มที่สุด ห้ามสารตกแต่งที่มีฟอร์มาลดีไฮด์ และสีต้องไม่ตกเมื่อโดนน้ำลาย ป้ายอาจไม่บอกคลาส วิธีที่แน่นอนคือเอาเลขใบรับรองไปเปิดใน Label Check แล้วดูคลาสในข้อมูลใบรับรอง

ป้าย OEKO-TEX กับ GOTS ต่างกันยังไง ถ้าจะซื้อเสื้อออร์แกนิกต้องดูป้ายไหน

ถ้าต้องการเสื้อออร์แกนิกให้ดูป้าย GOTS เพราะฉลาก GOTS บอกว่ามีเส้นใยออร์แกนิกที่ได้รับรองอย่างน้อย 95% สำหรับระดับ organic หรือ 70% สำหรับระดับ made with organic และตรวจการแปรรูปตลอดสาย ส่วน OEKO-TEX STANDARD 100 ตรวจสารอันตรายในตัวสินค้าอย่างเดียว ไม่ได้บอกว่าฝ้ายปลูกแบบอินทรีย์

ใบรับรอง OEKO-TEX STANDARD 100 มีอายุนานแค่ไหน และดูวันหมดอายุได้ที่ไหน

ใบรับรอง STANDARD 100 มีอายุ 1 ปี ถ้าอยากใช้ป้ายต่อต้องยื่นต่ออายุทุกปี และเลขใบรับรองเดิมจะคงอยู่ถ้าต่อทันก่อนหมดอายุ ดูวันหมดอายุได้โดยพิมพ์เลขบนป้ายหรือสแกน QR code ในหน้า Label Check บนเว็บ oeko-tex.com ถ้าขึ้นว่าหมดอายุ แปลว่าป้ายนั้นอ้างไม่ได้แล้ว

เสื้อเปล่าที่ได้ OEKO-TEX แล้ว เอาไปสกรีนลายเพิ่ม ยังเรียกว่าได้ OEKO-TEX อยู่ไหม

ไม่อัตโนมัติครับ มาตรฐาน STANDARD 100 ระบุว่าสินค้าที่ถูกแปรรูปหรือทำทรีตเมนต์เพิ่มหลังได้ใบรับรองจะหมดสิทธิ์อ้างป้าย จนกว่าสถาบันจะยืนยันว่าใบรับรองครอบคลุม ขอบเขตใบรับรองมีช่องระบุเทคนิคพิมพ์และสีที่ใช้ เสื้อสกรีนจึงอ้างป้ายได้เมื่อใบรับรองครอบคลุมขั้นตอนนั้น ถ้าจะขายโดยอ้างป้ายนี้ ควรคุยกับสถาบันทดสอบก่อน

แหล่งอ้างอิง

บทความที่เกี่ยวข้อง

ภาพมาโครเปรียบเทียบหมึกยางที่นูนเป็นชั้นเงาอยู่บนผิวผ้า กับหมึกจมที่ซึมลงไปในเนื้อผ้าจนสัมผัสเรียบ บนเสื้อคอตตอนตัวเดียวกัน

หมึกสกรีนเสื้อ หมึกยาง vs หมึกจม ต่างกันยังไง

จะสั่งสกรีนเสื้อแบบซิลค์สกรีนทั้งที หลายคนสงสัยว่า หมึกสกรีนเสื้อ มีกี่แบบ และแต่ละแบบให้ผลต่างกันยังไง เพราะเลือกหมึกผิดประเภท ลายที่ได้อาจแข็งกระด้าง ระบายอากาศไม่ดี หรือสีจมหายไปกับเนื้อผ้าจนไม่เด่นอย่างที่ตั้งใจ คำตอบคือหมึกซิลค์สกรีนที่ใช้กันมากมี 2 กลุ่มหลัก — หมึกยางที่ลอยนูนอยู่บนผิวผ้า กับ หมึกจมที่ซึมเข้าเนื้อผ้าให้สัมผัสเนียนนุ่ม บทความนี้อธิบายความต่างของทั้งสองแบบ ข้อดี-ข้อจำกัด และแนะนำว่างานแบบไหนควรเลือกหมึกชนิดใด พร้อมราคาและขั้นต่ำงานซิลค์สกรีนจริงจากโรงงาน Anajak

ภาพมาโครเสื้อยืดคอตตอนสองตัวพับซ้อนกันให้ขอบผ้าชนกัน ตัวหนึ่งเนื้อหนาแน่น อีกตัวบางเนียน เห็นความต่างของความหนาผ้าชัดเจน

ผ้า 20s กับ 32s ต่างกันยังไง? เสื้อยืดกี่แกรมดี

ผ้า 20s กับ 32s ต่างกันยังไง? ต่างกันที่ เบอร์เส้นด้าย (yarn count) ที่ใช้ถักเสื้อเป็นหลัก — เลข 20s หมายถึงเส้นด้ายเบอร์ 20 ที่เส้นหนากว่า ทำให้ได้ผ้าหนาแน่นอยู่ทรง ส่วน 32s คือเส้นด้ายเบอร์ 32 ที่เล็กและละเอียดกว่า เนื้อผ้าจึงบางเบาและเนียนกว่า จุดต่างนี้ส่งผลตั้งแต่ความหนา น้ำหนัก ทรงเสื้อ ไปจนถึงราคาและงานที่เหมาะ หลายคนสั่งเสื้อแล้วได้เนื้อหนาเกินจนใส่ร้อน หรือบางเกินจนดูไม่มีราคา เพราะดูแค่ว่า 'กี่แกรม' โดยไม่เข้าใจว่าเบอร์เส้นด้ายกับแกรมสัมพันธ์กันอย่างไร บทความนี้อธิบายความต่างของผ้า 20s กับ 32s (รวมถึง 30s ที่อยู่ตรงกลาง) และสรุปว่าเสื้อยืดกี่แกรมเหมาะกับงานแบบไหน พร้อมสเปกจริง ราคาเริ่มต้น และความหนาแต่ละรุ่นจากโรงงาน Anajak เพื่อให้เลือกผ้าได้ตรงงานตั้งแต่ครั้งแรก

ภาพในโรงงาน มือกำลังลอกแผ่นฟิล์มลายดอกไม้สีสดออกจากเสื้อที่พับไว้ ข้างๆ มีกรอบตะแกรงและยางปาดหมึกวางอยู่

DTF กับ ซิลค์สกรีน เลือกแบบไหนดี? เทียบครบทุกมุม

จะสกรีนเสื้อทั้งที ควรเลือก DTF กับ ซิลค์สกรีน แบบไหนดี? ทั้งสองเทคนิคนิยมกันมากในไทย แต่ให้ผลลัพธ์ ราคา และความคุ้มที่ต่างกันชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อจำนวนที่สั่งและจำนวนสีของลายไม่เท่ากัน เลือกผิดอาจจ่ายแพงเกินจำเป็น หรือได้งานไม่ตรงกับที่ต้องการ บทความนี้เทียบ DTF (Direct to Film) กับ ซิลค์สกรีน (บล็อกสกรีน) ให้ครบทุกมุม ทั้งวิธีพิมพ์ ความคมชัด ความทน เนื้อผ้าที่รองรับ และราคาจริงจากโรงงาน Anajak พร้อมสรุปให้ชัดว่างานแบบไหนควรใช้เทคนิคใด เพื่อให้คุณเลือกได้ถูกตั้งแต่ก่อนสั่ง

ความคิดเห็น

ระบบความคิดเห็นจะเปิดใช้งานเร็วๆ นี้

ทักไลน์ได้ตลอดเวลา

พร้อมเริ่มผลิต
กับเราแล้วหรือยัง?

ติดต่อเราวันนี้เพื่อรับคำปรึกษาฟรีและใบเสนอราคาที่เหมาะกับคุณที่สุด

ปรึกษาฟรีใบเสนอราคาใน 24 ชม.ไม่มีขั้นต่ำ