ฉลากเสื้อผ้าต้องมีอะไรบ้างตามกฎหมายไทยนั้น ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง ลักษณะของฉลากสินค้าที่ควบคุมฉลาก (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2565 กำหนดรายการไว้ 12 ข้อ ตั้งแต่ชื่อสินค้า ชื่อผู้ผลิตและที่ตั้ง ขนาด ไปจนถึงวันเดือนปีที่ผลิตและราคาเป็นบาท โดยเสื้อที่ผลิตในไทยไม่ต้องใส่ข้อที่ใช้เฉพาะสินค้านำเข้า เสื้อผ้าสำเร็จรูปอยู่ในบัญชีสินค้าควบคุมฉลาก แบรนด์เล็กที่ขายผ่านไลฟ์หรือร้านออนไลน์จึงต้องทำป้ายเหมือนแบรนด์ใหญ่
ฉลากเสื้อผ้าต้องมีอะไรบ้าง ตามประกาศฉบับที่ 3
ฉลากเสื้อผ้าต้องระบุข้อมูลตามรายการ 12 ข้อในประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2565 ซึ่งลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2566 และแทนรายการเดิม 10 ข้อของประกาศปี 2541 ข้อ 3 และ 4 ใช้เฉพาะสินค้านำเข้า ส่วนข้อ 11 ใช้เฉพาะสินค้าที่มีอายุการใช้งาน ประกาศฉบับที่ 4 พ.ศ. 2566 เลื่อนวันบังคับใช้เป็น 15 ตุลาคม 2566 และฉบับที่ 5 พ.ศ. 2567 ให้สินค้าที่ผลิตหรือนำเข้าก่อนวันนั้นและติดฉลากแบบเก่าขายต่อได้จนหมด
- ชื่อประเภทหรือชนิดของสินค้า เช่น เสื้อยืด เสื้อโปโล
- ชื่อ หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนในประเทศไทย ของผู้ผลิตเพื่อขายในไทย
- ชื่อ หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนในประเทศไทย ของผู้นำเข้า (กรณีสินค้านำเข้า)
- ชื่อประเทศที่ผลิต เฉพาะสินค้านำเข้า
- สถานที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า
- ขนาด มิติ ปริมาณ หรือน้ำหนัก สำหรับเสื้อคือไซส์
- วิธีใช้
- ข้อแนะนำในการใช้หรือการเก็บรักษา
- คำเตือน ข้อห้ามใช้ หรือข้อควรระวัง ต้องใช้ตัวอักษรใหญ่กว่าข้อความอื่นและสีตัดกับพื้น
- วันเดือนปีที่ผลิต ถ้าระบุวันที่ไม่ได้ ให้ระบุสัปดาห์กับปี หรือเดือนกับปีแทน
- วันหมดอายุ เฉพาะสินค้าที่มีอายุการใช้งาน
- ราคา ระบุหน่วยเป็นบาท จะใส่สกุลเงินอื่นด้วยก็ได้
สำหรับเสื้อ ข้อ 7 และ 8 คือที่ที่ใส่วิธีซัก รีด และตากได้ ถ้าใช้สัญลักษณ์ซักรีด ลองดูความหมายของสัญลักษณ์บนป้ายซักรีดก่อนเลือกใส่ ส่วนข้อ 2 เขียนว่า "ชื่อ หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน" แบรนด์ที่ยังไม่ได้จดเครื่องหมายการค้าจึงใส่ชื่อผู้ผลิตแทนได้ ถ้าจะใช้โลโก้แทนชื่อ ควรจดเครื่องหมายการค้าในจำพวกที่ 25ให้เรียบร้อยก่อน
ทำไมแบรนด์เสื้อเล็กๆ ก็ต้องทำฉลาก
แบรนด์เสื้อเล็กๆ ต้องทำฉลากเพราะเสื้อผ้าสำเร็จรูปเป็นสินค้าควบคุมฉลาก แม้จะเย็บนอกโรงงานตามกฎหมายโรงงานก็ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 30 วรรคหนึ่ง คุมสินค้าที่ผลิตเพื่อขายโดยโรงงานและสินค้านำเข้า ส่วนวรรคสามให้คณะกรรมการว่าด้วยฉลากประกาศเพิ่มสินค้าที่ประชาชนใช้เป็นประจำได้
คณะกรรมการใช้อำนาจวรรคสามนี้ออกประกาศ เรื่อง กำหนดประเภทของสินค้าให้เป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก พ.ศ. 2565 (ราชกิจจานุเบกษา 23 พฤษภาคม 2565) บัญชีแนบท้ายหมวดของใช้ส่วนบุคคลมี "เสื้อผ้าสำเร็จรูป" อยู่ในข้อ 11 ส่วนเครื่องแบบนักเรียน และรองเท้ากับถุงเท้า แยกไว้เป็นข้ออื่น ประกาศ พ.ศ. 2569 ที่จะมาแทนยังคงมีเสื้อผ้าสำเร็จรูปอยู่ในบัญชี โดยย้ายมาเป็นข้อ 10
มาตรา 31 ให้ผู้ผลิตเพื่อขายหรือผู้นำเข้าเป็นคนจัดทำฉลากก่อนขาย ใครสั่งผลิตเสื้อกับโรงงานภายนอกจึงควรตกลงกันให้ชัดตั้งแต่ใบเสนอราคาว่าใครออกแบบและเย็บป้าย และชื่อใครจะอยู่บนฉลาก ถ้ายังวางแผนแบรนด์ไม่ครบ คู่มือเริ่มทำแบรนด์เสื้อยืด ช่วยไล่ขั้นตอนอื่นได้
ภาษา ขนาดตัวอักษร และป้ายหลายชิ้น
ฉลากเสื้อผ้าต้องเป็นภาษาไทย หรือภาษาไทยกำกับภาษาต่างประเทศ ตามข้อ 1 ของประกาศปี 2541 ป้ายคอที่มีแต่ภาษาอังกฤษจึงยังไม่พอ ข้อความต้องตรงความจริงและไม่ทำให้เข้าใจผิดเรื่องสาระสำคัญของสินค้า
ตัวอักษรต้องสูงไม่น้อยกว่า 2 มิลลิเมตร ถ้าฉลากมีพื้นที่น้อยกว่า 35 ตารางเซนติเมตร ลดได้เหลือ 1.5 มิลลิเมตร ตามประกาศฉบับที่ 3 ป้ายคอเล็กๆ ส่วนใหญ่จึงใส่ทั้ง 12 ข้อไม่ไหว
ข้อ 3 ของประกาศปี 2541 แก้ปัญหานี้ไว้แล้ว ข้อความแยกไปอยู่หลายจุดได้ ทั้งที่ตัวสินค้า ถุงบรรจุ เอกสารประกอบ หรือป้ายที่ติดกับสินค้า ขอแค่รวมทุกจุดแล้วอ่านได้ชัด ตัวอย่างการแบ่ง เช่น ป้ายคอใส่ชื่อแบรนด์กับไซส์ ป้ายข้างตะเข็บใส่วิธีซัก และป้ายห้อยใส่ราคา ที่ตั้ง และวันเดือนปีที่ผลิต
ชุดนักเรียนต้องมีฉลาก 7 รายการ
ฉลากชุดนักเรียนต้องมีข้อมูล 7 รายการ ตามที่เลขานุการรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีเปิดเผยเมื่อ 10 พฤษภาคม 2569 หลังรัฐมนตรีลงพื้นที่ย่านบางลำพู ได้แก่ ชื่อประเภทสินค้า ชื่อแบรนด์หรือผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ที่อยู่ผู้ผลิต ขนาด วิธีใช้หรือคำแนะนำหรือคำเตือน วันเดือนปีที่ผลิต และราคาเป็นบาท
เมื่อเทียบกับ 12 ข้อในประกาศฉบับที่ 3 ทั้ง 7 รายการคือข้อเดียวกันที่จัดกลุ่มให้สั้นลง สิ่งที่ชุดนักเรียนมีเพิ่มคือมาตรฐาน มอก. 2137-2559 และ มอก. 2138-2559 ที่ดูแลคุณภาพผ้าและเครื่องแบบนักเรียน
กฎหมายไทยต่างจากกฎฉลากเสื้อผ้าของยุโรปอย่างไร
กฎหมายไทยกับกฎฉลากเสื้อผ้าของยุโรปต่างกันชัดที่ส่วนผสมเส้นใย เช่น "Cotton 100%" รายการ 12 ข้อในประกาศฉบับที่ 3 ไม่มีข้อที่ระบุส่วนผสมเส้นใยไว้โดยตรง ส่วนประเทศที่ผลิตบังคับเฉพาะสินค้านำเข้าตามรายการข้อ 4 แต่ถ้าแบรนด์เลือกใส่ส่วนผสมเส้นใย ตัวเลขนั้นต้องตรงความจริงตามข้อ 1 ของประกาศปี 2541
สหภาพยุโรปกลับด้านกัน ข้อบังคับ (EU) No 1007/2011 ข้อ 14 บังคับให้สินค้าสิ่งทอทุกชิ้นที่วางตลาดมีฉลากบอกส่วนผสมเส้นใย ข้อ 16 กำหนดให้ผู้บริโภคเห็นข้อมูลนี้ก่อนซื้อ รวมถึงการซื้อออนไลน์ และต้องใช้ภาษาราชการของประเทศสมาชิกที่วางขาย เว้นแต่ประเทศนั้นกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
เช็กลิสต์ก่อนสั่งพิมพ์ป้าย และเรื่องการขายออนไลน์
เช็กลิสต์ฉลากเสื้อสำหรับแบรนด์เล็ก สรุปจากประกาศฉบับที่ 3 ได้ 6 ข้อ ใช้ไล่ดูก่อนสั่งพิมพ์ป้ายคอหรือป้ายห้อยล็อตแรก
- ชื่อสินค้าเป็นภาษาไทย เช่น "เสื้อยืดคอกลม"
- ชื่อผู้ผลิตหรือเครื่องหมายการค้าที่จดแล้ว พร้อมที่ตั้ง
- ไซส์ และวิธีซักรีดที่ตรงกับผ้าจริง
- คำเตือนหรือข้อควรระวัง ใช้ตัวใหญ่และสีตัดกับพื้น
- วันเดือนปีที่ผลิต ถ้าระบุวันไม่ได้ใช้เดือนกับปี และราคาเป็นบาท
- ตัวอักษรสูงอย่างน้อย 2 มม. หรือ 1.5 มม. บนป้ายเล็กกว่า 35 ตร.ซม.
เรื่องร้านออนไลน์ สคบ. จัดเวทีรับฟังความเห็นเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2569 โดยตั้งเป้าอุดช่องว่างจากการค้าออนไลน์ ต่อมาประกาศ เรื่อง กำหนดประเภทของสินค้าให้เป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก พ.ศ. 2569 ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 17 กันยายน 2569 มีผลเมื่อพ้น 90 วัน และยกเลิกประกาศปี 2565 ตัวบทยังใช้ฉลากตามประกาศปี 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งก็คือรายการ 12 ข้อ ไม่มีข้อเฉพาะสำหรับร้านออนไลน์
ถ้าฝ่าฝืน ข่าวการตรวจร้านชุดนักเรียนเมื่อ 9 พฤษภาคม 2569 ระบุว่า ผู้ขายมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท ส่วนผู้ผลิตหรือผู้นำเข้ามีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท ด้าน สคบ. ตรวจร้านเสื้อผ้าสำเร็จรูปเมื่อ 8 มีนาคม 2567 พบ 6 ร้านที่ไม่ได้ทำฉลากเลย
คำถามที่พบบ่อย
ขายเสื้อสกรีนทางออนไลน์อย่างเดียว ไม่มีหน้าร้าน ต้องติดฉลากไหม
ต้องติด เพราะเสื้อผ้าสำเร็จรูปอยู่ในบัญชีสินค้าควบคุมฉลากตามประกาศปี 2565 และยังอยู่ในประกาศ พ.ศ. 2569 ที่จะมาแทน ทั้งสองฉบับไม่ได้ยกเว้นการขายออนไลน์ ฉลากต้องอยู่กับตัวสินค้า ป้ายห้อย หรือถุงบรรจุที่ลูกค้าได้รับ ถึงร้านจะไม่มีหน้าร้าน ก็ต้องทำเหมือนกัน
ป้ายคอต้องบอกว่าผ้าเป็นคอตตอนกี่เปอร์เซ็นต์ไหม
ตามรายการ 12 ข้อในประกาศฉบับที่ 3 พ.ศ. 2565 ไม่มีข้อที่บังคับส่วนผสมเส้นใยไว้โดยตรง แต่ถ้าเขียนลงไปแล้ว ตัวเลขต้องตรงความจริง ถ้าผ้าเป็นคอตตอน 60% ก็ห้ามเขียนว่าคอตตอน 100% ถ้าจะส่งไปขายในสหภาพยุโรป ข้อบังคับ (EU) No 1007/2011 บังคับให้ระบุส่วนผสมเส้นใย
ป้ายคอเล็กมาก ใส่ข้อมูลไม่ครบ ต้องทำอย่างไร
แยกข้อมูลไปไว้หลายจุดได้ตามข้อ 3 ของประกาศปี 2541 เช่น ป้ายคอใส่แบรนด์กับไซส์ ป้ายข้างตะเข็บใส่วิธีซัก ป้ายห้อยใส่ราคา ที่ตั้ง และวันเดือนปีที่ผลิต ขอแค่รวมทุกจุดแล้วครบและอ่านชัด ตัวอักษรต้องสูงอย่างน้อย 2 มิลลิเมตร หรือ 1.5 มิลลิเมตรถ้าป้ายมีพื้นที่น้อยกว่า 35 ตารางเซนติเมตร
ป้ายเสื้อเขียนเป็นภาษาอังกฤษอย่างเดียวได้ไหม
ไม่ได้ ข้อ 1 ของประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก พ.ศ. 2541 กำหนดให้ฉลากเป็นภาษาไทย หรือภาษาไทยกำกับภาษาต่างประเทศ แบรนด์ที่อยากให้ป้ายคอดูเป็นสากลยังใช้ชื่อแบรนด์ภาษาอังกฤษได้ แต่ข้อมูลอย่างชื่อสินค้า วิธีซัก ที่ตั้ง และราคา ต้องมีภาษาไทยอยู่บนป้ายใดป้ายหนึ่ง ข้อยกเว้นคือสินค้าที่ผลิตเพื่อส่งออกและไม่ขายในไทย
แหล่งอ้างอิง
- พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 ส่วนที่ 2 การคุ้มครองผู้บริโภคในด้านฉลาก (มาตรา 30-35). สถาบันนิติธรรมาลัย. https://www.drthawip.com/book/export/html/3391
- ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง ลักษณะของฉลากสินค้าที่ควบคุมฉลาก พ.ศ. 2541. https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_f194936ab21f0d1a
- ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง ลักษณะของฉลากสินค้าที่ควบคุมฉลาก (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2565. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 140 ตอนพิเศษ 38 ง, 17 ก.พ. 2566. https://www.ocpb.go.th/images/140D038S0000000002601.pdf
- ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง ลักษณะของฉลากสินค้าที่ควบคุมฉลาก (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2566. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 140 ตอนพิเศษ 137 ง, 13 มิ.ย. 2566. https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/140D137S0000000000500.pdf
- ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง ลักษณะของฉลากสินค้าที่ควบคุมฉลาก (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2567. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 141 ตอนพิเศษ 36 ง, 7 ก.พ. 2567. https://www.ocpb.go.th/article_attach/articlefile_2025061311324778200.pdf
- ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง กำหนดประเภทของสินค้าให้เป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก พ.ศ. 2565. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนพิเศษ 114 ง, 23 พ.ค. 2565. https://www.ocpb.go.th/download/law/article_20220825094556.pdf
- ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง กำหนดประเภทของสินค้าให้เป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก พ.ศ. 2569. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนพิเศษ 227 ง, 17 ก.ย. 2569. https://www.ocpb.go.th/article_attach/articlefile_2026101209261967183.pdf
- สคบ., 8 มี.ค. 2567. สคบ. ลงพื้นที่ตรวจสอบผู้ประกอบธุรกิจ ผลิตและจำหน่ายสินค้าประเภทเสื้อผ้าสำเร็จรูป เสื้อสูท. https://www.ocpb.go.th/news_view.php?nid=14821
- ไทยรัฐออนไลน์, 10 พ.ค. 2569. "พัชรินทร์" เผย ร้านค้า "ชุดนักเรียน" ร่วมตอบรับ หลัง "ศุภมาส" กำชับแสดง 7 ข้อมูลบนฉลากครบถ้วน. https://www.thairath.co.th/news/politic/2931791
- ไทยโพสต์, 9 พ.ค. 2569. 'ศุภมาส' คุมเข้มชุดนักเรียน สกัดขายแพง-ห้ามบังคับซื้อพ่วง. https://www.thaipost.net/x-cite-news/993514/
- สคบ., 24 ก.พ. 2569. สคบ. รับฟังความเห็นปรับปรุงกฎหมายฉลากสินค้า เสริมประสิทธิภาพกำกับธุรกิจยุคดิจิทัล. https://www.ocpb.go.th/news_view.php?nid=17523
- Regulation (EU) No 1007/2011 on textile fibre names and related labelling and marking of the fibre composition of textile products. EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1007/oj/eng





