เชียงใหม่, ประเทศไทย
#เสื้อยืด

ทำไมซิปเกือบทุกแบรนด์เขียนว่า YKK เรื่องเล็กที่คนสงสัย

11 พฤศจิกายน 2569
ทำไมซิปเกือบทุกแบรนด์เขียนว่า YKK เรื่องเล็กที่คนสงสัย

ตัวอักษร YKK บนหัวซิปย่อมาจาก Yoshida Kogyo Kabushikikaisha หรือ "บริษัทโยชิดะ จำกัด" ตามชื่อ Tadao Yoshida ผู้ก่อตั้งในโตเกียวเมื่อปี 1934 แบรนด์จำนวนมากเลือกซิปนี้เพราะบริษัทผลิตเองทั้งซิป เครื่องจักร และวัตถุดิบหลายอย่าง คุณภาพจึงสม่ำเสมอ

ตัวอักษร YKK บนหัวซิปย่อมาจาก Yoshida Kogyo Kabushikikaisha ซึ่งแปลได้ว่า "บริษัทโยชิดะ จำกัด" ตามชื่อ Tadao Yoshida ผู้ก่อตั้งบริษัทในกรุงโตเกียวเมื่อปี 1934 เราเห็นตัวอักษรนี้บนแจ็คเก็ตและกระเป๋าบ่อยมาก เพราะ YKK เป็นผู้ผลิตซิปรายใหญ่ของโลก และแบรนด์จำนวนมากเลือกซิปของเขาเพราะใช้ทนและไม่ค่อยเสีย ไม่ใช่เพราะเป็นข้อบังคับของวงการ

YKK ย่อมาจากอะไร และเกี่ยวกับใคร

YKK ย่อมาจากชื่อบริษัทญี่ปุ่น Yoshida Kogyo Kabushikikaisha หรือ "บริษัทโยชิดะ จำกัด" ตามชื่อผู้ก่อตั้ง ตามที่ YKK ระบุไว้ในคำถามที่พบบ่อยของบริษัท

Tadao Yoshida เริ่มธุรกิจในเดือนมกราคม 1934 ที่ย่านนิฮงบาชิ กรุงโตเกียว ด้วยชื่อ San-S Shokai ทำเรื่องผลิตและขายซิป ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น Yoshida Kogyosho ในปี 1938 โรงงานในโตเกียวถูกไฟไหม้จากการทิ้งระเบิดเมื่อมีนาคม 1945 เขาจึงย้ายไปตั้งต้นใหม่ที่เมืองอุโอสึ ในจังหวัดโทยามะ และใช้ชื่อ Yoshida Kogyo K.K. ตั้งแต่สิงหาคม 1945 จากนั้นจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า YKK ในเดือนมกราคม 1946 ก่อนจะเปลี่ยนชื่อบริษัทเป็น YKK Corporation ในปี 1994 ตามประวัติบริษัทบนเว็บไซต์ ykk.com

ใครเป็นคนประดิษฐ์ซิป ถ้าไม่ใช่ YKK

YKK ไม่ได้ประดิษฐ์ซิป ผู้ที่ถูกยกให้เป็นเจ้าของแบบซิปสมัยใหม่คือ Gideon Sundback วิศวกรชาวสวีเดน-อเมริกัน ซึ่งออกแบบฟันโลหะที่ขบกันเป็นแถวและได้สิทธิบัตร "Separable Fastener" ในปี 1917 (US Patent 1,219,881)

ก่อนหน้านั้นมีคนลองทำมาแล้ว เช่น Elias Howe ในปี 1851 และ Whitcomb Judson ที่ทำอุปกรณ์แบบตะขอในปี 1893 แต่ใช้งานจริงไม่คล่อง Sundback ปรับให้ฟันเล็กลงและขบแน่นขึ้น จนหน้าตาใกล้เคียงซิปที่เราใช้ทุกวัน คำว่า "zipper" เองมาทีหลัง บริษัท B.F. Goodrich เอาซิปไปใส่รองเท้าบูตยางในปี 1923 แล้วเรียกตามเสียง "ซิป" ตอนรูด ชื่อนี้ก็ติดมาจนถึงทุกวันนี้ ตามประวัติซิปที่ YKK Americas เผยแพร่

ทำไมซิป YKK ถึงไปอยู่บนเสื้อผ้าและกระเป๋าเกือบทุกแบรนด์

ซิป YKK อยู่บนสินค้าจำนวนมากเพราะบริษัทคุมการผลิตเองตั้งแต่ต้นน้ำ แบรนด์จึงได้ซิปที่คุณภาพสม่ำเสมอ และซิปเป็นชิ้นส่วนที่พังแล้วทำให้ทั้งตัวเสื้อใช้ไม่ได้ ราคาที่จ่ายเพิ่มจึงมักถือว่าคุ้ม

YKK เรียกแนวคิดของผู้ก่อตั้งว่า Cycle of Goodness คือ "ไม่มีใครเจริญได้ถ้าไม่ให้ประโยชน์กับผู้อื่น" Yoshida มองว่าซิปเป็นชิ้นส่วนที่ต้องเคลื่อนไหวตลอด ถ้าซิปดี สินค้าของลูกค้าก็ดีขึ้นด้วย บริษัทจึงทำเองทั้งตัวซิป เครื่องจักรที่ผลิตซิป และวัตถุดิบหลายอย่างอย่างโพลีเอสเตอร์กับทองเหลืองที่ใช้ทำเทป ฟัน และตัวเลื่อน ตามคำอธิบายของ YKK Americas

ลองนึกถึงแจ็คเก็ตตัวหนึ่ง ตัวผ้าอาจใช้ได้อีกหลายปี แต่ถ้าซิปเสียหรือฟันหลุด ก็ต้องเอาไปซ่อมหรือเลิกใส่ ซิปจึงเป็นของเล็กที่แบรนด์ไม่อยากเสี่ยง นี่เป็นเหตุผลที่ผู้ผลิตหลายรายเลือกซิปที่มีชื่อเสียงเรื่องความทนไว้ก่อน ส่วนตัวเลขว่า YKK ครองตลาดกี่เปอร์เซ็นต์ หรือผลิตปีละกี่พันล้านเส้น แต่ละแหล่งให้ไม่ตรงกัน จึงไม่นำมาระบุเป็นตัวเลขตายตัวที่นี่

ซิปมีกี่แบบ และดูอย่างไรว่าซิปดี

ซิปที่พบบนเสื้อผ้าแบ่งตามวัสดุของฟันได้สามกลุ่มใหญ่ คือฟันโลหะ ฟันพลาสติกขึ้นรูป และฟันขดจากเส้นไนลอนหรือโพลีเอสเตอร์ ฟันโลหะดูแข็งแรงและเป็นที่นิยมบนยีนส์ ส่วนฟันขดเบาและยืดหยุ่นกว่า จึงเจอบ่อยบนแจ็คเก็ตและเสื้อกีฬา

ตอนเลือกซื้อเสื้อแจ็คเก็ตหรือฮู้ดดี้แบบซิป ลองสังเกตสามจุดง่ายๆ คือ รูดแล้วลื่นสม่ำเสมอโดยไม่สะดุด ฟันเรียงตรงไม่เหลื่อม และเทปซิปเย็บติดกับตัวผ้าแน่น ไม่ย่นหรือลอน ถ้าเป็นเสื้อฮู้ดดี้ผ้าหนา ซิปที่ติดกับผ้าอย่าง ผ้าเฟรนช์เทอร์รีและผ้าฟลีซ ต้องรับแรงดึงตลอดเวลา จึงควรเลือกขนาดซิปให้เหมาะกับน้ำหนักผ้า

ผ้าที่ใช้ติดซิปก็มีผลเช่นกัน ผ้าถักยืดตัวได้ ผ้าทอยืดน้อยกว่า ซิปที่ติดกับผ้าสองแบบนี้จึงต้องเย็บต่างกัน ถ้าสนใจเรื่องพื้นฐานของผ้า อ่านต่อได้ที่ ผ้าถักกับผ้าทอต่างกันอย่างไร

คำถามที่พบบ่อยเรื่องซิป YKK

YKK ย่อมาจากอะไร

YKK ย่อมาจาก Yoshida Kogyo Kabushikikaisha ซึ่งแปลเป็นไทยได้ว่า "บริษัทโยชิดะ จำกัด" ตั้งตามชื่อ Tadao Yoshida ผู้ก่อตั้งบริษัทในปี 1934 ที่โตเกียว ตัวอักษร YKK ถูกจดทะเบียนเป็นเครื่องหมายการค้าในเดือนมกราคม 1946 และปัจจุบันบริษัทใช้ชื่อ YKK Corporation ตั้งแต่ปี 1994 ตามประวัติที่ YKK เผยแพร่เอง

ซิปที่ไม่มีตัวอักษร YKK แปลว่าไม่ดีหรือเปล่า

ไม่จำเป็น เพราะมีผู้ผลิตซิปรายอื่นที่ทำซิปคุณภาพดีเช่นกัน ตัวอักษรบนหัวซิปบอกได้เพียงว่าใครเป็นผู้ผลิต ไม่ได้บอกคุณภาพของซิปแต่ละเส้นโดยตรง วิธีตรวจที่แน่นอนกว่าคือลองรูดหลายรอบ ดูว่าลื่น ไม่สะดุด และฟันไม่หลุด แล้วเทียบกับราคาและการใช้งานจริงของเสื้อตัวนั้น

ใครประดิษฐ์ซิปคนแรก

ไม่มีคนเดียวที่ประดิษฐ์ซิปได้สมบูรณ์ในครั้งเดียว Elias Howe จดสิทธิบัตรอุปกรณ์ปิดเสื้อผ้าแบบต่อเนื่องในปี 1851 Whitcomb Judson ทำอุปกรณ์แบบตะขอในปี 1893 แต่คนที่ถูกยกว่าทำแบบซิปสมัยใหม่คือ Gideon Sundback ซึ่งได้สิทธิบัตร Separable Fastener ในปี 1917 ด้วยฟันโลหะที่ขบกันเป็นแถว

ทำไมเรียกว่า zipper

คำว่า zipper มาจากบริษัท B.F. Goodrich ที่นำซิปไปใช้กับรองเท้าบูตยางรุ่นใหม่ในปี 1923 แล้วตั้งชื่อตามเสียง "ซิป" ตอนรูด จากเดิมที่เรียกกันว่าตัวล็อกแบบไม่ใช้ตะขอ ชื่อนี้เรียกง่ายและจำง่าย จึงแพร่ไปทั่วโลกและใช้เรียกอุปกรณ์ชนิดนี้ต่อมาจนถึงปัจจุบัน

ซิปเสียบ่อยเพราะอะไร

สาเหตุที่พบบ่อยคือฟันเรียงไม่ตรงจากการถูกดึงแรง ตัวเลื่อนหลวมหลังใช้งานนาน หรือมีเศษผ้าติดในฟันตอนรูด ถ้ารูดแล้วฟันไม่ขบกัน ลองรูดกลับช้าๆ แล้วเอาเศษที่ติดออกก่อนฝืนดึง การออกแรงกระชากเป็นสิ่งที่ทำให้ซิปเสียหายถาวรได้บ่อยที่สุด

แหล่งอ้างอิง

  • YKK Corporation, History (ykk.com/english/corporate/group/outline.html)
  • YKK Americas, History of the Zipper (ykkamericas.com/history-of-the-zipper)
  • YKK Americas, FAQs (ykkamericas.com/about-us/faqs)
  • US Patent 1,219,881, Separable Fastener, Gideon Sundback (1917)
  • Atlas Obscura, How Kurobe, Japan, Became the Zipper Capital of the World

บทความที่เกี่ยวข้อง

ภาพมาโครเปรียบเทียบหมึกยางที่นูนเป็นชั้นเงาอยู่บนผิวผ้า กับหมึกจมที่ซึมลงไปในเนื้อผ้าจนสัมผัสเรียบ บนเสื้อคอตตอนตัวเดียวกัน

หมึกสกรีนเสื้อ หมึกยาง vs หมึกจม ต่างกันยังไง

จะสั่งสกรีนเสื้อแบบซิลค์สกรีนทั้งที หลายคนสงสัยว่า หมึกสกรีนเสื้อ มีกี่แบบ และแต่ละแบบให้ผลต่างกันยังไง เพราะเลือกหมึกผิดประเภท ลายที่ได้อาจแข็งกระด้าง ระบายอากาศไม่ดี หรือสีจมหายไปกับเนื้อผ้าจนไม่เด่นอย่างที่ตั้งใจ คำตอบคือหมึกซิลค์สกรีนที่ใช้กันมากมี 2 กลุ่มหลัก — หมึกยางที่ลอยนูนอยู่บนผิวผ้า กับ หมึกจมที่ซึมเข้าเนื้อผ้าให้สัมผัสเนียนนุ่ม บทความนี้อธิบายความต่างของทั้งสองแบบ ข้อดี-ข้อจำกัด และแนะนำว่างานแบบไหนควรเลือกหมึกชนิดใด พร้อมราคาและขั้นต่ำงานซิลค์สกรีนจริงจากโรงงาน Anajak

ภาพมาโครเสื้อยืดคอตตอนสองตัวพับซ้อนกันให้ขอบผ้าชนกัน ตัวหนึ่งเนื้อหนาแน่น อีกตัวบางเนียน เห็นความต่างของความหนาผ้าชัดเจน

ผ้า 20s กับ 32s ต่างกันยังไง? เสื้อยืดกี่แกรมดี

ผ้า 20s กับ 32s ต่างกันยังไง? ต่างกันที่ เบอร์เส้นด้าย (yarn count) ที่ใช้ถักเสื้อเป็นหลัก — เลข 20s หมายถึงเส้นด้ายเบอร์ 20 ที่เส้นหนากว่า ทำให้ได้ผ้าหนาแน่นอยู่ทรง ส่วน 32s คือเส้นด้ายเบอร์ 32 ที่เล็กและละเอียดกว่า เนื้อผ้าจึงบางเบาและเนียนกว่า จุดต่างนี้ส่งผลตั้งแต่ความหนา น้ำหนัก ทรงเสื้อ ไปจนถึงราคาและงานที่เหมาะ หลายคนสั่งเสื้อแล้วได้เนื้อหนาเกินจนใส่ร้อน หรือบางเกินจนดูไม่มีราคา เพราะดูแค่ว่า 'กี่แกรม' โดยไม่เข้าใจว่าเบอร์เส้นด้ายกับแกรมสัมพันธ์กันอย่างไร บทความนี้อธิบายความต่างของผ้า 20s กับ 32s (รวมถึง 30s ที่อยู่ตรงกลาง) และสรุปว่าเสื้อยืดกี่แกรมเหมาะกับงานแบบไหน พร้อมสเปกจริง ราคาเริ่มต้น และความหนาแต่ละรุ่นจากโรงงาน Anajak เพื่อให้เลือกผ้าได้ตรงงานตั้งแต่ครั้งแรก

ภาพในโรงงาน มือกำลังลอกแผ่นฟิล์มลายดอกไม้สีสดออกจากเสื้อที่พับไว้ ข้างๆ มีกรอบตะแกรงและยางปาดหมึกวางอยู่

DTF กับ ซิลค์สกรีน เลือกแบบไหนดี? เทียบครบทุกมุม

จะสกรีนเสื้อทั้งที ควรเลือก DTF กับ ซิลค์สกรีน แบบไหนดี? ทั้งสองเทคนิคนิยมกันมากในไทย แต่ให้ผลลัพธ์ ราคา และความคุ้มที่ต่างกันชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อจำนวนที่สั่งและจำนวนสีของลายไม่เท่ากัน เลือกผิดอาจจ่ายแพงเกินจำเป็น หรือได้งานไม่ตรงกับที่ต้องการ บทความนี้เทียบ DTF (Direct to Film) กับ ซิลค์สกรีน (บล็อกสกรีน) ให้ครบทุกมุม ทั้งวิธีพิมพ์ ความคมชัด ความทน เนื้อผ้าที่รองรับ และราคาจริงจากโรงงาน Anajak พร้อมสรุปให้ชัดว่างานแบบไหนควรใช้เทคนิคใด เพื่อให้คุณเลือกได้ถูกตั้งแต่ก่อนสั่ง

ความคิดเห็น

ระบบความคิดเห็นจะเปิดใช้งานเร็วๆ นี้

ทักไลน์ได้ตลอดเวลา

พร้อมเริ่มผลิต
กับเราแล้วหรือยัง?

ติดต่อเราวันนี้เพื่อรับคำปรึกษาฟรีและใบเสนอราคาที่เหมาะกับคุณที่สุด

ปรึกษาฟรีใบเสนอราคาใน 24 ชม.ไม่มีขั้นต่ำ