ในเรื่อง FTA ไทย-อียู เครื่องนุ่งห่มไทยยังไม่ได้สิทธิภาษีใดในตอนนี้ เพราะความตกลงยังอยู่ระหว่างเจรจาและยังไม่มีอัตราภาษีที่ตกลงกัน เสื้อยืดถักที่ส่งจากไทยเข้าอียูแบบการค้าปกติจึงยังเสียภาษีนำเข้าอัตราทั่วไป 12% ของมูลค่า สมาคมอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มไทยประเมินว่า ถ้าความตกลงมีผลบังคับใช้ ส่งออกเครื่องนุ่งห่มไปอียูอาจโตได้ 20-57% ภายใน 5 ปี แต่จะได้สิทธิหรือไม่ขึ้นกับกฎถิ่นกำเนิดที่ยังเจรจาอยู่
FTA ไทย-อียู ตอนนี้ถึงไหนแล้ว
ความตกลงการค้าเสรีไทย-สหภาพยุโรปยังไม่ได้ลงนามและยังไม่มีผลบังคับใช้ การเจรจารอบที่ 10 จัดที่ภูเก็ตระหว่าง 28 ก.ย.-6 ต.ค. 2569 ข้อบทหลายเรื่องคืบหน้ามาก รวมถึงกฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า แต่การเปิดตลาดสินค้ายังมีประเด็นค้าง ทั้งสองฝ่ายตั้งเป้าสรุปผลภายในปี 2569
รัฐบาลไทยแถลงเมื่อ 9 ต.ค. 2569 ว่าผู้ประกอบการ "ยังไม่สามารถใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีใหม่ภายใต้ความตกลงดังกล่าวได้ในขณะนี้" ยังไม่มีตารางลดภาษีที่ตกลงกัน และหลังสรุปผลแล้วยังต้องลงนามและให้สัตยาบันก่อนใช้ได้จริง
ฝั่งคณะกรรมาธิการยุโรปรายงานว่าหลังรอบ 10 ข้อบทส่วนใหญ่ปิดได้ชั่วคราว ที่เหลือคือการเปิดตลาด ส่วนรายงานรอบ 9 เมื่อเดือน มิ.ย. 2569 จัดกฎถิ่นกำเนิดรายสินค้าของสิ่งทอไว้ในกลุ่มที่ "ซับซ้อน" และต้องคุยต่อ
FTA ไทย-อียู เครื่องนุ่งห่มไทยจะได้อะไรถ้าภาษีลด
ประโยชน์ที่ชัดที่สุดของ FTA ไทย-อียูต่อเครื่องนุ่งห่มไทยคือภาษี ไทยหลุดจากสิทธิ GSP ของอียูตั้งแต่ 1 ม.ค. 2558 เพราะถูกจัดเป็นประเทศรายได้ปานกลางระดับบน ตั้งแต่นั้นเสื้อยืดถัก (พิกัด 6109) จากไทยเสียภาษีนำเข้าอียูอัตราทั่วไป 12% ตามตารางพิกัด TARIC
คู่แข่งในอาเซียนบางรายไม่ได้อยู่ในจุดเดียวกัน เวียดนามมีความตกลง EVFTA กับอียูที่มีผลตั้งแต่ 1 ส.ค. 2563 ผู้ซื้อในยุโรปที่เทียบใบเสนอราคาสองประเทศจึงเห็นต้นทุนภาษีที่ต่างกันตั้งแต่ก่อนคุยเรื่องคุณภาพ
ตลาดหลักเองก็ไม่ได้โตง่าย ช่วง ม.ค.-ส.ค. 2569 การนำเข้าเครื่องนุ่งห่มของตลาดสหรัฐฯ ลดลง 7.1% (ข้อมูล OTEXA) และการนำเข้าเครื่องนุ่งห่มของตลาดอียูลดลง 3.8% (ข้อมูล Eurostat) ตัวเลขนี้คือการนำเข้ารวมของสองตลาดนั้น ไม่ใช่ยอดที่ไทยซื้อจากเขา ตลาดหดแบบนี้ ภาษีที่ต่างกันไม่กี่เปอร์เซ็นต์ก็มีผลต่อการเลือกโรงงาน
สิ่งที่ คต. และสมาคมเครื่องนุ่งห่มหารือเมื่อ 22 ต.ค. 2569
เมื่อ 22 ต.ค. 2569 นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ (คต.) ต้อนรับคณะกรรมการบริหารชุดใหม่ของสมาคมอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มไทย วาระ 2569-2571 นำโดยนายชลัมพล โลทารักษ์พงศ์ นายกสมาคม เพื่อคุยเรื่องเตรียมใช้ประโยชน์จาก FTA โดยเฉพาะ FTA ไทย-อียู
สมาคมประเมินว่าส่งออกสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มปี 2569 จะทรงตัว หลังปีก่อนโต 5% และมองว่า FTA จะช่วยดันส่งออกไปอียูได้ 20-57% ระหว่างนี้สมาคมเตรียมจับคู่ธุรกิจกับ Apparel Sourcing Club ของเยอรมนี เพื่อพาผู้ผลิตไทยไปพบแบรนด์ยุโรปอย่าง Hugo Boss และ Vaude พร้อมชวนสมาชิกสหพันธ์สิ่งทอไต้หวัน (Taiwan Textile Federation) มาลงทุนต้นน้ำในไทย เช่น เส้นใยและผ้าฟังก์ชัน
คต. ย้ำกับภาคเอกชนเรื่องเดียวชัดที่สุด คือให้เพิ่มสัดส่วนมูลค่าการผลิตภายในประเทศ หรือ Local Value Content เพราะเป็นกุญแจให้สินค้าไทยใช้สิทธิภายใต้ FTA ได้จริง กรมฯ ระบุว่าอุตสาหกรรมสิ่งทอ เครื่องนุ่งห่ม และอุตสาหกรรมต่อเนื่องมีผู้เกี่ยวข้องมากกว่า 800,000 คน
ตัวเลข 20-57% เป็นการประเมิน ไม่ใช่ผลที่เกิดแล้ว
ตัวเลข 20-57% เป็นการประเมินของสมาคมอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มไทยว่ามูลค่าส่งออกเครื่องนุ่งห่มไทยไปอียูอาจเพิ่มได้เท่าไรใน 5 ปี นับจากวันที่ความตกลงมีผลบังคับใช้ ไม่ใช่ยอดที่เกิดขึ้นแล้ว และไม่ใช่อัตราลดภาษี
ช่วงกว้างจาก 20 ถึง 57 บอกว่าผลยังขึ้นกับหลายตัวแปรที่ยังไม่รู้ เช่น อียูจะลดภาษีเสื้อผ้าเร็วแค่ไหน กฎถิ่นกำเนิดของสิ่งทอจะเข้มเพียงใด และโรงงานไทยหาผ้าที่ผ่านเกณฑ์ได้มากพอหรือไม่ ถ้าเห็นใครอ้างว่า "ภาษีเสื้อเข้ายุโรปเหลือ 0% แล้ว" ข้อความนั้นผิดจากสถานะการเจรจาตอนนี้
ทำไมสัดส่วนการผลิตในไทยถึงตัดสินว่าจะใช้สิทธิได้หรือไม่
สิทธิภาษีใน FTA ให้เฉพาะสินค้าที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศคู่สัญญา เสื้อที่แค่เย็บในไทยจากผ้านำเข้าทั้งหมดอาจไม่ผ่านเกณฑ์ และต้องจ่ายภาษีอัตราเต็มเหมือนเดิม กติกานี้มีไว้กันไม่ให้ประเทศที่ไม่ได้อยู่ในความตกลงส่งของผ่านมาเพื่อเอาสิทธิ
สำหรับเสื้อผ้า เส้นแบ่งมักอยู่ที่ผ้า ไทยยังนำเข้าเส้นใยและผ้าบางชนิดจำนวนมาก ฝ้ายเองก็ต้องซื้อจากตลาดโลก (ฝ้ายโลกตึงตัว ราคาผ้าฝ้ายขึ้น กระทบคนทำเสื้อยังไง) นี่คือเหตุผลที่สมาคมพยายามดึงทุนไต้หวันมาทำต้นน้ำ และพูดถึงฐานปิโตรเคมีใน EEC ว่าอาจต่อห่วงโซ่ได้ตั้งแต่เม็ดพลาสติก เส้นใย ผ้าผืน ไปจนถึงเสื้อ
กฎถิ่นกำเนิดรายสินค้าของสิ่งทอใน FTA ไทย-อียูยังไม่ได้ประกาศ จึงยังบอกไม่ได้ว่าเกณฑ์จะเป็นแบบไหน ที่ดูได้ตอนนี้คือแบบที่อียูเคยใช้กับเพื่อนบ้านของเรา
บทเรียนจากเวียดนาม: เย็บในประเทศอย่างเดียวไม่พอ
ใน EVFTA เสื้อผ้าเวียดนามต้องผ่านเกณฑ์ "แปรรูปสองขั้น" (double transformation) คือทั้งการทอหรือถักผ้าและการตัดเย็บต้องเกิดในเวียดนามหรืออียู ตามคู่มือ EVFTA ของคณะกรรมาธิการยุโรป ตั้งแต่ 23 ธ.ค. 2563 ผ้าจากเกาหลีใต้นับสะสมได้สำหรับสินค้าบางรายการ เพราะเกาหลีมี FTA กับทั้งสองฝ่าย
ความหมายสำหรับไทยคือ ถ้า FTA ไทย-อียูออกมาเข้มใกล้เคียงกัน โรงงานที่ใช้ผ้านำเข้าจากประเทศนอกความตกลงจะใช้สิทธิภาษีไม่ได้ แม้จะตัดเย็บและสกรีนในไทยทั้งหมด แต่ข้อนี้ยังเป็นการเทียบจากความตกลงอื่น ไม่ใช่เนื้อหาของ FTA ไทย-อียู
กลุ่มโรงงานที่ควรเริ่มเตรียมตัวตอนนี้
กลุ่มที่ได้รับผลตรงคือโรงงานที่ส่งออกเสื้อผ้าไปยุโรปหรือรับผลิตให้แบรนด์ยุโรปอยู่แล้ว สิ่งที่ทำได้ก่อนความตกลงจะเสร็จคือรวบรวมว่าผ้าแต่ละล็อตมาจากโรงทอหรือโรงถักที่ไหน ประเทศอะไร และเก็บหลักฐานต้นทุนกับขั้นตอนผลิต ตามที่รัฐบาลแนะนำให้ SMEs เตรียมหลักฐานแหล่งที่มาของวัตถุดิบไว้ล่วงหน้า
แบรนด์เสื้อเล็กที่ขายในประเทศ ซึ่งช่วงนี้เปิดใหม่กันมาก (ร้านเสื้อผ้าเปิดใหม่ 8 เดือนพุ่ง 87% ตัวเลขนี้บอกอะไรคนทำแบรนด์) ยังไม่มีอะไรเปลี่ยนทันที FTA นี้ว่าด้วยภาษีระหว่างไทยกับอียู ไม่ใช่ภาษีนำเข้าเสื้อเข้าไทย (ภาษีนำเข้าบาทแรก ทำเสื้อหลักร้อยจากแอปจีนแพงขึ้นจริงไหม) แต่ถ้าวันหนึ่งมีลูกค้ายุโรปติดต่อมา คำถามแรกที่ควรถามโรงงานผลิตคือผ้ามาจากไหน
วันที่ควรติดตามต่อคือช่วงปลายปี 2569 ที่ทั้งสองฝ่ายตั้งเป้าสรุปผล เมื่อมีข้อบทกฎถิ่นกำเนิดฉบับเผยแพร่ เราจะรู้ได้ชัดว่าเสื้อไทยแบบไหนได้สิทธิ
คำถามที่พบบ่อย
ตอนนี้ส่งเสื้อยืดจากไทยไปขายในยุโรป ต้องเสียภาษีนำเข้าเท่าไหร่
เสื้อยืดถักพิกัด 6109 จากไทยที่นำเข้าแบบการค้าปกติเสียภาษี 12% ของมูลค่า เพราะไทยหลุด GSP อียูและ FTA ยังไม่มีผล ส่วนพัสดุขายออนไลน์ถึงผู้บริโภค ตั้งแต่ 1 พ.ย. 2569 เสียค่าธรรมเนียมจัดการ 2 ยูโรต่อรายการทุกมูลค่า ถ้ามูลค่าไม่เกิน 150 ยูโร ช่วง 1 ก.ค. 2569-1 ก.ค. 2571 เสียเพิ่ม 3 ยูโรต่อรายการพิกัด บวก VAT ปลายทาง
FTA ไทย-อียู ลงนามแล้วหรือยัง จะใช้สิทธิลดภาษีได้เมื่อไหร่
ยังไม่ได้ลงนาม ณ ต้นเดือน พ.ย. 2569 การเจรจาผ่านรอบที่ 10 แล้ว ทั้งสองฝ่ายตั้งเป้าสรุปผลภายในปี 2569 แต่หลังสรุปยังต้องลงนามและให้สัตยาบันอีกหลายขั้น รัฐบาลไทยระบุชัดว่าตอนนี้ยังใช้สิทธิภาษีใหม่ไม่ได้ จึงยังบอกวันใช้สิทธิจริงไม่ได้
Local Value Content คืออะไร เกี่ยวกับโรงงานเสื้อยังไง
Local Value Content คือสัดส่วนมูลค่าของวัตถุดิบและการผลิตที่เกิดขึ้นในประเทศ ใช้พิสูจน์ว่าสินค้ามีถิ่นกำเนิดในไทยจริงจึงควรได้สิทธิภาษีจาก FTA สำหรับเสื้อผ้า ตัวที่มักตัดสินคือผ้า ถ้าผ้านำเข้าจากประเทศนอกความตกลง เสื้อที่เย็บในไทยอาจไม่ผ่านเกณฑ์ ขึ้นกับกฎที่ตกลงกันในที่สุด
ตัวเลขส่งออกเสื้อผ้าโต 20-57% เชื่อได้แค่ไหน
ตัวเลขนี้เป็นการประเมินของสมาคมอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มไทย สำหรับช่วง 5 ปีหลังความตกลงมีผลบังคับใช้ ไม่ใช่ยอดจริงและไม่ใช่คำมั่นของรัฐ ช่วงกว้างสะท้อนว่ายังไม่รู้อัตราภาษีและกฎถิ่นกำเนิดที่จะตกลงกัน ควรอ่านเป็นกรอบความเป็นไปได้ ไม่ใช่เป้าที่การันตี
แหล่งอ้างอิง
- กรมการค้าต่างประเทศ. คต. จับมือ สมาคมเครื่องนุ่งห่มฯ เร่งสปีดเตรียมพร้อมรับ FTA ไทย–EU (29 ต.ค. 2569). https://www.dft.go.th/th-th/NewsList/News-DFT/Description-News-DFT/ArticleId/30943/-FTA-EU
- แนวหน้า. คต. จับมือ สมาคมเครื่องนุ่งห่มฯเตรียมรับ FTA ไทย–EU (29 ต.ค. 2569). https://www.naewna.com/n/business-world/138185/
- ผู้จัดการออนไลน์. "พาณิชย์" จับมือสมาคมเครื่องนุ่งห่มไทย เตรียมพร้อมใช้ประโยชน์ FTA ไทย-EU. https://mgronline.com/business/detail/9690000103951
- ประชาชาติธุรกิจ. เครื่องนุ่งห่มไทยชี้ FTA ไทย-EU ดันส่งออกโต 20-57% ใน 5 ปี เร่งดึงทุนไต้หวันเสริมต้นน้ำ. https://www.prachachat.net/economic/news-2084389
- รัฐบาลไทย. เจรจา FTA ไทย–EU รอบ 10 คืบหน้า (9 ต.ค. 2569). https://www.thaigov.go.th/th/news/169964
- European Commission. Report of the 9th round of negotiations on a Free Trade Agreement between the European Union and Thailand (มิ.ย. 2569). https://www.eabc-thailand.org/wp-content/uploads/2026/07/EU-TH-FTA-R9-report-June-2026.pdf
- European Commission. EU-Thailand agreement: Documents (รายงานการเจรจารอบ 1-10). https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/thailand/eu-thailand-agreement/documents_en
- The Trade Hub (ข้อมูล TARIC). 6109 T-shirts, singlets and other vests, knitted or crocheted: third country duty 12%. https://www.thetradehub.eu/en/customs/taric/610900000080
- Council of the European Union. Council Regulation (EU) 2026/382 (อากรศุลกากรคงที่ชั่วคราว 3 ยูโรสำหรับสินค้ามูลค่าต่ำ). https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/382/oj/eng
- European Commission, DG TAXUD. Guidance and legal text on temporary flat fee on low-value imports which will apply until 1 July 2028 (8 มิ.ย. 2569). https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/guidance-and-legal-text-temporary-flat-fee-low-value-imports-which-will-apply-until-1-july-2028-2026-06-08_en
- European Commission, DG TAXUD. Customs Guidance on EUR 3 customs duty (ต.ค. 2569). https://taxation-customs.ec.europa.eu/document/download/053e5b4e-f0be-4f20-9a23-3e3b659a6676_en?filename=Customs+Guidance+on+EUR+3+customs+duty.pdf
- European Commission. Commission Delegated Regulation (EU) 2026/2152 (ค่าธรรมเนียมจัดการของสหภาพ 2 ยูโรต่อรายการ, 22 ต.ค. 2569). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202602152
- ศูนย์บริการลงทุน BOI (OSOS). Question for GSP: Thailand has not received EU-GSP since 1 January 2015. https://osos.boi.go.th/EN/faq-group/68/Question-for-GSP/
- European Commission, DG TAXUD. EU-Vietnam Free Trade Agreement: guidance on rules of origin. https://taxation-customs.ec.europa.eu/document/download/63101d2c-986c-41da-98fb-e901403c2659_en?filename=EVFTA+guidance.pdf
- EEAS. Guide to the EU-Vietnam Trade and Investment Agreements. https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/eu_fta_guide_final.pdf





